Triển lãm "Phía sau Đông Dương" The Muse Artspace

Trong khuôn khổ chương trình kỷ niệm “125 Năm Một Huyền thoại” của Sofitel Legend Metropole Hà Nội

Lấy cảm hứng từ câu hỏi về những gì tiếp nối sau mỹ thuật Đông Dương, “Phía sau Đông Dương” quy tụ ba nghệ sĩ tiêu biểu với ba góc nhìn và thực hành nghệ thuật khác nhau. Họ gặp nhau ở một điểm chung: tìm về cội nguồn văn hóa Việt Nam để kiến tạo ngôn ngữ nghệ thuật của riêng mình và biểu đạt các giá trị ấy bằng tinh thần hiện đại.

Họa sĩ, đồng thời là nhà nghiên cứu văn hóa, Phan Cẩm Thượng mang đến bộ tranh sơn mài lấy cảm hứng từ văn hóa cổ Việt Nam, nơi ký ức và biểu tượng truyền thống được chắt lọc qua hình tượng, chất liệu và nhịp điệu tạo hình.

Lý Trực Sơn, người từng nhiều năm hoạt động nghệ thuật tại Pháp và Đức, với ngôn ngữ hội họa phát triển sau quá trình tiếp nhận tinh thần thẩm mỹ Đông Dương, tác phẩm của ông vượt ra khỏi giới hạn của tính địa phương, đưa hội họa Việt Nam đến gần hơn với dòng chảy của nghệ thuật hiện đại.

Trong khi đó, Đỗ Thị Kim Đoan mang đến loạt tác phẩm “Góc vườn”, tái hiện vẻ đẹp bình dị của đời sống gia đình Việt Nam qua chất liệu sơn mài giàu cảm xúc và chiều sâu.

Là một trong những điểm nhấn của chương trình "125 Năm Một Huyền thoại", triển lãm góp phần tôn vinh di sản được kế thừa của thời kỳ Đông Dương, đồng thời lan tỏa nét đẹp văn hóa nghệ thuật Việt Nam qua góc nhìn đương đại đến với cộng đồng và bạn bè quốc tế.

Nghệ sĩ: Phan Cẩm Thượng, Lý Trực Sơn, Đỗ Thị Kim Đoan

Giám tuyển triển lãm,

Vân Vi

1. Hoạ sĩ Phan Cẩm Thượng

Phan Cẩm Thượng (sinh năm 1957) là họa sĩ, nhà nghiên cứu mỹ thuật và nhà nghiên cứu văn hóa Việt Nam, được xem như một trong những tiếng nói học thuật có ảnh hưởng sâu rộng nhất trong việc nghiên cứu mỹ thuật cổ và văn hóa dân gian Việt Nam đương đại. Ông đặc biệt nổi tiếng với các công trình nghiên cứu về mỹ thuật thời Lý, Trần, Lê và văn hóa thế kỷ XVII - XVIII.

Bên cạnh thực hành hội họa, Phan Cẩm Thượng còn là tác giả của 18 cuốn sách nghiên cứu về văn hóa, nghệ thuật - góp phần định hình nhận thức đương đại về mỹ thuật và đời sống văn hóa truyền thống Việt Nam. Các nghiên cứu của ông được đánh giá cao bởi khả năng kết nối mỹ thuật với nhân học, tín ngưỡng và đời sống dân gian.

Trong hội họa, Phan Cẩm Thượng phát triển một ngôn ngữ tạo hình giàu tính biểu tượng, chịu ảnh hưởng sâu sắc từ nghệ thuật dân gian, tranh thờ, sân khấu cổ và kiến trúc đình chùa Việt Nam. Tác phẩm của ông hiện nằm trong nhiều bộ sưu tập tư nhân quan trọng tại Việt Nam và quốc tế, đồng thời được xem như một thực hành hiếm hoi nơi nghiên cứu học thuật và hội họa hòa làm một.

Cánh hạc, Phan Cẩm Thượng, 60x40 cm, Sơn mài, 2026

Hạc vàng, Phan Cẩm Thượng, 90x60 cm, Sơn mài, 2026

Khúc cầm xoang, Phan Cẩm Thượng, 80x60 cm, Sơn mài, 2026

Bà Hoàng chùa Mật, Phan Cẩm Thượng, 60x60 cm, Sơn mài, 2022

2. Hoạ sĩ Lý Trực Sơn

Lý Trực Sơn (1949) là một trong những họa sĩ quan trọng của mỹ thuật Việt Nam đương đại, đồng sáng lập nhóm Sơn Ta và được xem như một trong những nghệ sĩ có ảnh hưởng lớn nhất tới sự phát triển của nghệ thuật sơn mài Việt Nam sau thời kỳ Đông Dương.

Ông từng giảng dạy tại Đại học Mỹ thuật Việt Nam, đồng thời có gần một thập kỷ sống và sáng tác tại Pháp và châu Âu (1989 – 1998). Quá trình này đã trở thành bước ngoặt giúp ông xây dựng một ngôn ngữ hội họa riêng, kết nối mỹ cảm Á Đông với tinh thần hiện đại quốc tế.

Các tác phẩm của Lý Trực Sơn từng được giới thiệu tại nhiều triển lãm quốc tế, bao gồm Biennale Nghệ thuật Quốc tế Bắc Kinh lần thứ 5, và hiện nằm trong các bộ sưu tập của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, National Gallery Prague cùng nhiều bộ sưu tập tư nhân trong và ngoài nước.

Xưởng vẽ, Lý Trực Sơn, 60x52 cm, Sơn mài, 2002

Không đề, Lý Trực Sơn, 80x62 cm, Sơn mài, 2000

3. Hoạ sĩ Đỗ Thị Kim Đoan

Đỗ Thị Kim Đoan (sinh năm 1958 tại Hà Nội) tốt nghiệp Đại học Mỹ thuật Hà Nội khóa 1977 – 1982, và là một trong những họa sĩ nữ tiêu biểu theo đuổi sơn mài đương đại Việt Nam hơn ba thập kỷ. Bà được ghi nhận bởi khả năng giữ gìn tinh thần Á Đông qua lối tạo hình ước lệ, đồng hiện và khả năng khai thác chiều sâu đặc biệt của sơn then truyền thống Việt Nam.

Trong dòng chảy mỹ thuật Việt Nam sau Đông Dương, Đỗ Thị Kim Đoan thuộc số ít nghệ sĩ kiên trì theo đuổi sơn mài như một thực hành sống hơn là một kỹ thuật trang trí. Các tác phẩm của bà, với hình ảnh phụ nữ, trẻ nhỏ, khu vườn và đời sống thường nhật, đã góp phần giữ một phần sơn mài Việt Nam ở lại với ký ức nội tâm, và cảm giác gia đình xưa cũ.