Có một khoảnh khắc trong hội họa trừu tượng khi người xem không còn cần nhìn thấy "cái gì đó" đằng sau nét vẽ nữa. Không còn bóng dáng của vật thể bị làm mờ, không còn hình ảnh gốc để đối chiếu. Cái còn lại chỉ là chính nó, màu sắc, đường nét, mảng khối, tồn tại như một thực thể độc lập, tự đủ đầy ý nghĩa.
Đó chính là bước chuyển từ trừu tượng hóa sang trừu tượng thuần túy, một cuộc dịch chuyển đang định hình lại cách hội họa đương đại vận hành.
Điều thú vị là, một bức tranh trừu tượng hôm nay không còn cố kiểm soát người xem phải hiểu theo một chiều duy nhất. Nó giống như một cơ thể sống hơn là một thông điệp đóng khung, sẵn sàng tiếp nhận cả những gì ngẫu nhiên, đứt đoạn, vô thức, thậm chí trống rỗng, và biến chúng thành chất liệu biểu đạt.
Bí mật - Nguyễn Quang Trung - 2013 - 80x120 - available tại Vanvi Gallery
Khi họa sĩ buông bỏ quyền áp đặt một ý nghĩa tối thượng, điều xảy ra không phải là sự hỗn loạn, mà là sự giải phóng. Tác phẩm mở ra một không gian nơi người xem được mời gọi tự bước vào, tự cảm nhận bằng giác quan, bằng trực giác, bằng chính trải nghiệm sống của riêng mình.
Ranh giới giữa bên trong và bên ngoài tác phẩm cũng dần tan biến. Một bố cục trừu tượng không còn đóng kín trong khung tranh, nó thở cùng không gian xung quanh, kết nối với cảm giác vật lý, với những suy tư về sự tồn tại, về một thực tại luôn biến động.
Đồi - Nguyễn Quang Trung - 2015 - 120x140 - available tại Vanvi Gallery
Cũng chính từ đó, những mảnh vỡ tưởng như vô nghĩa của đời sống, những khoảng trống, sự bất định, những gì trôi nổi không tên, khi bước vào tranh lại trở thành chất liệu để tác phẩm vượt lên chính nó, tạo nên một ngôn ngữ thị giác hoàn toàn mới.
Đây không phải là sự phá vỡ mọi quy tắc, mà là một cách làm mới liên tục, nơi mỗi tác phẩm vừa là gốc rễ, vừa là điểm khởi đầu cho chính những khả năng chưa được gọi tên.
Và có lẽ, đó chính là lý do vì sao hành trình của hội họa trừu tượng chưa bao giờ dừng lại. Nó vẫn đang tiếp tục khám phá những vùng đất chưa ai đặt chân tới, mang trong mình dấu ấn không thể đoán trước của chính người sáng tạo, song hành cùng nhịp sống không ngừng chuyển động.
Tác giả: Họa sĩ Nguyễn Quang Trung
Biên tập: The Muse Team
Hà Nội, ngày 18/7/2026